Duur.

Wat is de ideale duur van een bedrijfsopvolging? Er zijn twee tegengestelde visies. Enerzijds wordt vaak aangenomen dat de begeleiding niet te lang mag duren: het is niet goed om twee hanen op hetzelfde mesthoopje te hebben. De overnemer moet immers zijn stempel kunnen drukken en respect afdwingen. Deze gedachtegang zorgt ervoor dat sommige overnemers de begeleidingsperiode zo kort mogelijk willen houden.

Anderen zijn daarentegen van mening dat er tijd nodig is om de bedrijfsoverdracht tot een succes te maken. De overdracht van knowhow wordt namelijk vaak onderschat. Bovendien komt het regelmatig voor dat iets te enthousiaste overnemers zich vergissen in hun inschatting van het personeel. Men moet legitimiteit verwerven, vooral in een KMO die al lange tijd op een bepaalde manier functioneert. Een soepele overgang kan vaak leiden tot meer wederzijds begrip en conflicten helpen voorkomen. Dit veronderstelt dat de overnemer en de overdrager een hechte band hebben. De overdrager zal zich geleidelijk op de achtergrond moeten plaatsen om de overnemer de hoofdrol te laten spelen. Als de overdrager bereid is een coachende rol te vervullen en de overnemer zich profileert als de echte baas, terwijl hij tegelijkertijd luistert naar het deskundige advies van zijn voorganger, kan een langdurige samenwerking zeer vruchtbaar zijn.

De duur van de begeleiding hangt dus af van de complexiteit van het vakgebied, de bereidheid van de partijen en hun onderlinge verstandhouding. Als richtlijn kan echter worden aangenomen dat een overdracht doorgaans tussen de 3 en 12 maanden duurt. Bij een langere duur is het niet ongebruikelijk dat de begeleiding afbouwbaar is. Na een periode van fulltime begeleiding vermindert de overdrager zijn inzet, of komt hij alleen nog op verzoek van de overnemer.

Status.

Moet de overdrager al dan niet worden vergoed? Zo ja, moet hij dan kiezen voor de status van werknemer of zelfstandige?

Er bestaan geen regels met betrekking tot de vergoeding. Als de begeleiding van korte duur is, kan deze gratis zijn omdat ze deel uitmaakt van de overdrachtsprijs. Indien er een vergoeding wordt betaald, kan deze worden berekend op uur-, dag- of maandbasis. Eventueel kan er een variabel deel aan het vaste bedrag worden toegevoegd.

In België bestaat er geen specifieke regelgeving die het statuut van de begeleider regelt. Aangezien de overdrager bestuurder of zaakvoerder van de vennootschap was, is het gebruikelijk dat hij dit statuut van zelfstandige behoudt tijdens de begeleidingsperiode. Om zijn diensten te kunnen factureren, moet hij een btw-nummer aanvragen indien hij dat nog niet heeft gedaan. Als alternatief kan hij zijn facturen uitreiken via een vennootschap die zijn eigendom is. Indien de overdrager gepensioneerd is, stelt deze laatste oplossing hem in staat zijn diensten te factureren, waarbij hij erop moet letten dat hij geen inkomsten uit de vennootschap opneemt die het toegestane maximum overschrijden.

De status van werknemer wordt zelden gebruikt voor begeleiding. Als het echter om een langdurige samenwerking gaat, of als de overdrager van plan is zijn loopbaan als werknemer voort te zetten, is deze status zeker een optie.

Opgemerkt moet worden dat begeleiding in Frankrijk wordt geregeld door een specifieke regeling (artikel 24 van wet nr. 2005-882 van 2 augustus 2005). Begeleiding biedt namelijk de mogelijkheid om een bedrijf soepel over te nemen, binnen een duidelijk juridisch kader. Bovendien ontvangt de overnemer een belastingvrije premie van 1.000 euro, een mooie steun in de rug om hem bij deze delicate fase te helpen.

Begeleiding maakt het dus mogelijk om de overdracht en het voortbestaan van het overgedragen bedrijf ten gunste van de overnemer te vergemakkelijken. De toepassingsvoorwaarden zijn flexibel en moeten per specifieke situatie worden beoordeeld.