Wat houdt het begrip goodwill precies in?
Deze Angelsaksische term verwijst naar de meerwaarde tussen de activa die op de balans staan en de werkelijke waarde van de onderneming of de handelsnaam. Deze meerwaarde bestaat uit verschillende immateriële elementen, zoals het klantenbestand, het handelsmerk, enz. Deze elementen zijn uiteraard minder goed identificeerbaar en dus moeilijker te waarderen, vooral wanneer de belangen uiteenlopen. Staat goodwill op de balans? Als immaterieel actief hoort goodwill normaal gesproken in elke balans te staan, aangezien deze bedoeld is om een betrouwbaar beeld van de werkelijkheid van de onderneming weer te geven. Vaak zijn de immateriële activa van de onderneming echter gering of zelfs onbestaand. Juist omdat het om moeilijk in cijfers uit te drukken elementen gaat, zijn ze vaak nooit geactiveerd. Zo zal een onderneming die in de loop der tijd een aanzienlijk klantenbestand en/of een sterk merk heeft opgebouwd, dit misschien niet formeel hebben gewaardeerd. Goodwill kan ook, volgens de Belgische boekhoudnormen, zijn afgeschreven, zodat de restwaarde laag is. Als de immateriële activa daarentegen nog steeds een aanzienlijke plaats innemen op de balans – bijvoorbeeld wanneer een handelsfonds juist met een meerwaarde is aangekocht of wanneer voor een octrooi onderzoekskosten zijn gemaakt die naar schatting over de looptijd moeten worden afgeschreven – moet ook de vraag worden gesteld of er sprake is van een meerwaarde ten opzichte van de boekwaarde.
Het begrip ‘gecorrigeerd nettovermogen’.
Een van de belangrijkste waarderingsmethoden bestaat uit het berekenen van het gecorrigeerd nettovermogen. Hierbij worden alle latente meerwaarden opgeteld bij het eigen vermogen van de onderneming (haar nettovermogen). Er kan sprake zijn van een meerwaarde op het onroerend goed, maar ook op de andere activa van de onderneming. De nettomeerwaarden, dus na aftrek van belasting, moeten aan het eigen vermogen worden toegevoegd. Met deze methode kan dus de vermogenswaarde van de onderneming worden berekend.
Hoe bereken je de goodwill?
Om de goodwill te bepalen, moet rekening worden gehouden met de terugkerende winstgevendheid van de onderneming. Aan de hand van deze winstgevendheid kan de meerwaarde worden berekend ten opzichte van de vermogenswaarde of het gecorrigeerde nettovermogen. Er bestaan talrijke methoden om deze winstgevendheid in aanmerking te nemen. De eenvoudigste methoden bestaan erin een veelvoud van de nettowinst, de netto-cashflow of de EBITDA bij het gecorrigeerde nettovermogen op te tellen. Goodwill kan ook worden berekend door de verkregen rendementswaarde – idealiter vastgesteld aan de hand van meerdere methoden – af te trekken van het gecorrigeerde nettovermogen. Ten slotte kan goodwill worden berekend door de verwachte rendementen van de onderneming te verdisconteren en deze te vergelijken met de risicovrije rentevoet.
Intuïtief lijkt het duidelijk dat een onderneming met een hoge winstgevendheid meer waard is dan haar tweelingzus, die over dezelfde activa beschikt maar minder winstgevend is. Goodwill maakt het juist mogelijk om deze meerwaarde uit te drukken door de toekomstige inkomstenstromen te verdisconteren. Door de goodwill bij het gecorrigeerde nettovermogen op te tellen, verkrijgt men een samenhangende waarde voor de onderneming, die vergelijkbaar is met andere waarderingsmethoden. Deze cijfermatige benadering moet de partijen in ieder geval in staat stellen hun discussie te objectiveren, wat een eerste stap is om wellicht tot een akkoord te komen.
Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in La Libre Économique door Tanguy della Faille, vennoot bij Fondaris, op 13 juni 2015. Versie gepubliceerd/bijgewerkt op de website van Fondaris met toestemming van de auteur.
