Laten we eerst even de doelstellingen van deze hervorming in herinnering brengen: het concurrentievermogen van onze bedrijven verbeteren, maar ook zorgen voor meer belastingrechtvaardigheid, door te voorkomen dat bepaalde grote concerns in ons land (bijna) geen belasting betalen. De belangrijkste maatregel bestaat er dan ook in dat het nominale tarief van de Isoc (momenteel 33,99 %) geleidelijk wordt verlaagd, en dit voor alle ondernemingen (tot 25 %), maar nog sterker voor de kmo's (tot 20 %).
Om de hervorming te financieren, worden de notionele interesten vrijwel afgeschaft: alleen de toename van het risicokapitaal wordt in aanmerking genomen. Bovendien wordt een minimumbelasting ingevoerd, waarbij de aftrekmogelijkheden voor grote ondernemingen worden beperkt.
Laten we nu eens nader bekijken welke maatregelen een directe invloed zullen hebben op de verkoop van ondernemingen.
Meerwaarden op effecten. Hoewel meerwaarden op effecten die door een vennootschap worden aangehouden voortaan belastbaar zijn, blijft er een uitzondering bestaan wanneer de regeling voor definitief belaste inkomsten (RDT) van toepassing is: een deelneming van minimaal 10 % en een ononderbroken bezitsduur van één jaar. Er verandert dus niets voor een familieholding noch voor de particuliere eigenaar die aandelen van een vennootschap met winst verkoopt. Het beginsel van „normaal beheer van het privévermogen“ wordt gerespecteerd (CIR art. 90, 1°).
Wat betreft de belastingheffing op effectenportefeuilles. (nieuwe belasting van 0,15 %), zouden effecten op naam in principe worden uitgesloten. Het gaat er dus opnieuw om een onderscheid te maken tussen financiële beleggers en eigenaren van familiebedrijven, die vaak niet hetzelfde doel nastreven. Het onderscheid tussen effecten aan toonder en effecten op naam wordt echter bekritiseerd door de Raad van State, dus deze kwestie moet nog worden gevolgd.
Vermindering van de fiscale latentie. De hierboven genoemde verlaging van het nominale tarief van de Isoc zal een directe invloed hebben op de berekening van de fiscale latentie wanneer waarderingsmethoden worden gebruikt die gebaseerd zijn op het gecorrigeerde nettovermogen. Deze methoden houden namelijk rekening met de latente (niet-gerealiseerde) meerwaarden tussen de boekwaarde en de marktwaarde van bepaalde activa (vaak onroerend goed). Aangezien de fiscale latente belasting wordt verminderd, zal dit een gunstige invloed hebben op de waardering.
Afschaffing van de belasting op definitief belaste inkomsten (RDT). Voor een holding die dividenden ontvangt van haar dochteronderneming, voorziet het huidige systeem in een vrijstelling van 95 %, wat neerkomt op een effectief belastingtarief van 1,69 % (33,99 % x 5 %). Door de afschaffing van deze belasting zullen dividenden na de overname gemakkelijker kunnen worden teruggehaald. Deze techniek wordt vaak gebruikt om overtollige liquiditeiten uit de doelonderneming terug te halen. Men moet echter voorzichtig zijn bij overmatig gebruik van dit mechanisme, aangezien er sprake zou kunnen zijn van misbruik van het belastingrecht.
Voorzieningen voor risico’s en lasten. De beperking van deze voorzieningen en de toepassing van het belastingtarief op het moment van opname van de voorziening zullen tot gevolg hebben dat men alert moet zijn op mogelijke negatieve fiscale gevolgen in de toekomst. -
Het „matching“-beginsel. Dit nieuwe beginsel in het belastingrecht beoogt dat kosten voortaan in hetzelfde boekjaar worden verwerkt als de inkomsten waarmee ze verband houden. We mogen ervan uitgaan dat overnamecontroles de komende jaren op dit punt bijzonder nauwgezet zullen zijn.
Uitgestelde belastingheffing bij herbeleggingsmeerwaarden (art. 47 CIR). Het toepasselijke tarief is voortaan dat van het moment waarop de meerwaarde werd gerealiseerd, om een meevallereffect te voorkomen (realisatie van de meerwaarde vóór de invoering van het verlaagde ISOC-tarief). Voor elke verkochte onderneming die van deze maatregel heeft geprofiteerd, moet de toekomstige fiscale situatie zorgvuldig worden onderzocht.
We kunnen concluderen dat deze ambitieuze belastinghervorming vrij mild is voor de directeur van een kmo. Hoewel het ergste – een algemene belasting op de meerwaarde van effecten – is vermeden, zullen financiële beleggers daarentegen zowel op het vlak van investeringen in vennootschappen als op privégebied worden getroffen. Dit zal tot gevolg hebben dat de overdracht van effecten in de meeste gevallen nog steeds de voorkeur zal genieten. De overdracht van een bedrijfsvermogen zal daarentegen marginaal blijven, aangezien er in dat geval wel belasting op de meerwaarde wordt geheven. Bepaalde maatregelen zullen een impact hebben op de waardering en op het overdrachtsproces. Met name de fiscale controle zal steeds gedetailleerder worden.
Het staat buiten kijf dat de fiscale realiteit steeds complexer en veranderlijker wordt, met name wat betreft de overdracht van ondernemingen. Meer dan ooit is het daarom raadzaam om u goed te laten begeleiden.
Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in La Libre Économique door Tanguy della Faille, vennoot bij Fondaris, op 10 december 2017. Versie gepubliceerd/bijgewerkt op de website van Fondaris met toestemming van de auteur.
