Afgezien van de intrinsieke kwaliteiten van elke speler, valt het op hoe belangrijk teamgeest is. Die teamgeest is niet zomaar de som van de individuen. Er is dat beetje extra nodig dat het verschil maakt: vertrouwen. Men zegt dat geloof bergen kan verzetten; ook vertrouwen maakt wonderen mogelijk. In de sport of op het werk presteert iemand met zelfvertrouwen boven zichzelf uit. Hij of zij slaagt in wat hij of zij onderneemt. De andere teamleden raken gemotiveerd als ze zien dat hun collega een schitterende prestatie neerzet. Dat spoort hen aan om verder te gaan, ondanks vermoeidheid en moeilijkheden. Er ontstaat een positieve spiraal waar iedereen baat bij heeft, want enthousiasme is aanstekelijk.
Aan de andere kant zijn aarzeling en angst eveneens besmettelijk. Sommige teams, die nochtans over duidelijke essentiële kwaliteiten beschikken, boeken teleurstellende resultaten en zijn uiteindelijk gedoemd te mislukken.
Deze plotselinge ommekeer is ook waarneembaar in het bedrijfsleven. Sommige voormalige paradepaardjes komen plotseling in een moeilijke situatie terecht, terwijl andere bedrijven in moeilijkheden na een moeilijke periode weer tot bloei komen. We moeten toegeven dat het huidige bedrijfsklimaat over het algemeen niet echt tot enthousiasme aanzet: een recordaantal faillissementen, zwakke of zelfs afwezige groei, hoge belastingen terwijl het overheidstekort niet afneemt, … Ons oude Europa mist soms de dynamiek die het enkele decennia geleden kende. En toch is er geen gebrek aan kansen. Dankzij de lage rentetarieven kan men tegen ongeëvenaarde voorwaarden leningen aangaan. Door de globalisering en de informatietechnologie kunnen start-ups vanuit hun computer de hele wereld bereiken.
Maar daarvoor moet er wel een klimaat van vertrouwen heersen. Dat klimaat kan niet worden afgekondigd, het moet stap voor stap worden opgebouwd. Net als bij voetbal moet de leidinggevende (coach) het goede voorbeeld geven en geloven in de kwaliteiten van de medewerkers (spelers), die hij naar buiten toe zal verdedigen. Zij moeten bereid zijn hun individualiteit opzij te zetten om een gemeenschappelijk doel te bereiken, wat zich uiteindelijk vertaalt in een concreet resultaat (score).
Deze dynamiek is van cruciaal belang bij een bedrijfsovername, een kritiek moment in het bestaan van de onderneming. De overnemer moet moed en diplomatie aan de dag leggen. Hij verlaat zijn comfortzone en zet zich zowel financieel als persoonlijk in om een uitdaging tot een goed einde te brengen, waarvoor hij het hele team moet mobiliseren. Omdat hij in het begin niet altijd een sterke legitimiteit heeft, moet hij mensen begeleiden die een andere managementstijl of soms een ander werktempo gewend zijn. Hoewel hij vaak al managementervaring heeft, heeft hij waarschijnlijk nog geen kmo geleid met alles wat daarbij komt kijken. Je wordt niet als ondernemer geboren, je wordt het. En alle hulp is welkom.
Een van de initiatieven die zijn opgezet om jonge ondernemers, zowel starters als overnemers, te helpen, is het Réseau Entreprendre, dat onlangs zijn tienjarig bestaan in Wallonië heeft gevierd. Dit netwerk, dat volledig op vrijwillige basis en zonder winstoogmerk functioneert, biedt geselecteerde jonge ondernemers („laureaten“) de mogelijkheid om gedurende drie jaar gratis coaching te ontvangen van een ervaren ondernemer. De coach doet indien nodig een beroep op het team om specifieke vaardigheden te vinden die de laureaat op een bepaald moment in de ontwikkeling van zijn project nodig zou kunnen hebben.
Deze methode heeft zijn waarde bewezen. Sinds de oprichting in Frankrijk in 1986 is het Réseau Entreprendre momenteel actief in zes landen en heeft het meer dan 6.000 laureaten opgeleid die samen meer dan 65.000 banen hebben gecreëerd. Meer dan 80 % van de begeleide bedrijven bestaat na vijf jaar nog steeds, wat opmerkelijk is gezien het hoge percentage mislukkingen onder startende ondernemers. De begeleiding van ondernemers door andere ondernemers is dus een succesformule, ongetwijfeld omdat deze juist gebaseerd is op die positieve waarden die we ook in de sport terugvinden: moed, doorzettingsvermogen, toewijding, enthousiasme, solidariteit, enz.
Laten we durven geloven dat deze teamwaarden nog steeds springlevend zijn in het bedrijfsleven en laten we ertoe bijdragen deze verder te ontwikkelen om zo uit het sombere klimaat te komen waarmee we maar al te vaak worden geconfronteerd.
