Deze motivatie is weliswaar begrijpelijk, maar toch gevaarlijk. De koper zal namelijk al snel doorhebben dat het bedrijf weinig perspectief biedt en zal zich ervan afkeren. Zonder toekomstige cashflow is er geen bankkrediet, waardoor de kans op een succesvolle verkoop klein is. Degenen die denken de koper te kunnen overtuigen door de cijfers te verdoezelen, verliezen doorgaans alle geloofwaardigheid wanneer deze misleiding vóór de verkoop aan het licht komt (tijdens een audit) of stevenen rechtstreeks af op een rechtszaak als dit na de verkoop gebeurt (via de garanties voor activa en passiva).
De crisissituatie houdt daarentegen een andere groep potentiële verkopers tegen, die vrezen dat hun bedrijf slechts voor een spotprijs of zelfs helemaal niet verkocht zal worden. Hoewel het klopt dat kopers en bankiers voorzichtiger zijn geworden, moet deze angst niet worden overdreven. Onze ervaring leert dat de markt voor fusies en overnames zeer actief blijft en dat elk goed project financiering vindt.
De crisis zet veel ervaren en hooggekwalificeerde leidinggevenden ertoe aan hun professionele loopbaan een nieuwe wending te geven. Sommigen van hen zijn logischerwijs geïnteresseerd in de overname van een kmo. De financiële crisis heeft er weliswaar toe geleid dat de waarderingen zijn gedaald, maar dit is slechts in beperkte mate gebeurd en varieert per sector.
In dit verband is het juister om te stellen dat de prijzen van vóór de crisis onredelijk waren en dat we uiteindelijk een heilzame correctie hebben meegemaakt. Het lijkt mij dan ook onwaarschijnlijk dat de prijzen in de toekomst aanzienlijk zullen stijgen, tenzij er een nieuwe periode van „irrationele uitbundigheid“ op de markten aanbreekt.
Anderzijds voegt de huidige fiscale context een element van onzekerheid toe voor wie overweegt zijn onderneming te verkopen.
Het risico dat er een belasting op meerwaarden op effecten wordt ingevoerd – wat nochtans zeer schadelijk is voor onze familiebedrijven – was al het onderwerp van een specifiek artikel (LLE van 11 december 2010). Meer recentelijk heeft de nota van Di Rupo dit belastingplan helaas bevestigd. Hoewel de kans dat deze belasting in ons land wordt ingevoerd toeneemt, weet niemand wanneer dit zou gebeuren, noch wat de voorwaarden en de toepassingspercentages zouden zijn. Wat is dan het juiste moment om zijn bedrijf te verkopen? Moet men wachten met de verkoop van zijn bedrijf, of moet men juist zo snel mogelijk handelen? De hierboven genoemde macro-economische en fiscale overwegingen, die zeker niet te verwaarlozen zijn, lijken mij echter van ondergeschikt belang in vergelijking met wat er werkelijk op het spel staat. De timing van het bedrijf en zijn aandeelhouders moet namelijk voorrang krijgen boven de heersende omstandigheden. Hoeveel kleine KMO’s zijn er niet ten onder gegaan toen de bedrijfsleider door een gezondheidsprobleem uitviel? Hoeveel bedrijfsleiders hebben niet te lang gewacht met verkopen, waardoor ze uiteindelijk de gijzelaar van hun bedrijf werden? Men moet op tijd afscheid kunnen nemen.
En hoewel deze boodschap op grote schaal wordt verspreid, moeten we vaststellen dat de meeste leiders van familiebedrijven hun opvolging onvoldoende hebben geregeld. Omdat ze met hun neus op het stuur zitten, vergeten ze soms het essentiële. Toch moet een overdracht ruim van tevoren worden voorbereid. De taken van de overdrager moeten worden gedelegeerd, zodat hij zichzelf ‘overbodig’ kan maken. De juridische structuur moet worden aangepast (bijv.: afstoting van onroerend goed dat geen verband houdt met de bedrijfsactiviteit). Als de resultaten al zijn belast, kan het verstandig zijn om de „bruid op te tutten”, dat wil zeggen de werkelijke winstgevendheid in de officiële cijfers naar voren te brengen.
Kortom, het is beter om de overdracht meerdere jaren van tevoren te plannen, zodat deze onder optimale omstandigheden kan plaatsvinden. De ondernemer die tijdig besluit zijn lot in eigen handen te nemen, heeft veel meer kans om het bedrijf goed te verkopen. Door het overdrachtsproces goed in de hand te houden, zal hij ongetwijfeld meerdere gegadigden kunnen aantrekken. Deze concurrentie zorgt niet alleen voor een betere prijs, maar stelt ook de potentiële kopers gerust, die denken dat dit bedrijf wel interessant moet zijn aangezien anderen er ook interesse in tonen. De manier waarop het verkoopproces is georganiseerd, geeft een indicatie van de kwaliteit van het management van het bedrijf zelf. Al deze elementen, die volledig onder controle staan van de bedrijfsleider, zijn vaak veel relevanter dan de heersende economische context, die op zijn beurt volkomen onvoorspelbaar blijft. In plaats van naar de lucht te turen om te zien wat voor weer het zal worden – wat zeer onzeker blijft – is het dus beter om het heft in eigen handen te nemen.Deze motivatie is weliswaar begrijpelijk, maar toch gevaarlijk. De koper zal namelijk al snel doorhebben dat het bedrijf weinig perspectief biedt en zal zich ervan afkeren. Zonder toekomstige cashflow is er geen bankkrediet, waardoor de kans op een succesvolle verkoop klein is. Degenen die denken de koper te kunnen overtuigen door de cijfers te verdoezelen, verliezen doorgaans alle geloofwaardigheid wanneer deze misleiding vóór de verkoop aan het licht komt (tijdens een audit) of stevenen rechtstreeks af op een rechtszaak als dit na de verkoop gebeurt (via de garanties voor activa en passiva).
De crisissituatie houdt daarentegen een andere groep potentiële verkopers tegen, die vrezen dat hun bedrijf slechts voor een spotprijs of zelfs helemaal niet verkocht zal worden. Hoewel het klopt dat kopers en bankiers voorzichtiger zijn geworden, moet deze angst niet worden overdreven. Onze ervaring leert dat de markt voor fusies en overnames zeer actief blijft en dat elk goed project financiering vindt.
De crisis zet veel ervaren en hooggekwalificeerde leidinggevenden ertoe aan hun professionele loopbaan een nieuwe wending te geven. Sommigen van hen zijn logischerwijs geïnteresseerd in de overname van een kmo. De financiële crisis heeft er weliswaar toe geleid dat de waarderingen zijn gedaald, maar dit is slechts in beperkte mate gebeurd en varieert per sector.
In dit verband is het juister om te stellen dat de prijzen van vóór de crisis onredelijk waren en dat we uiteindelijk een heilzame correctie hebben meegemaakt. Het lijkt mij dan ook onwaarschijnlijk dat de prijzen in de toekomst aanzienlijk zullen stijgen, tenzij er een nieuwe periode van „irrationele uitbundigheid“ op de markten aanbreekt.
Anderzijds voegt de huidige fiscale context een element van onzekerheid toe voor wie overweegt zijn onderneming te verkopen.
Het risico dat er een belasting op meerwaarden op effecten wordt ingevoerd – wat nochtans zeer schadelijk is voor onze familiebedrijven – was al het onderwerp van een specifiek artikel (LLE van 11 december 2010). Meer recentelijk heeft de nota van Di Rupo dit belastingplan helaas bevestigd. Hoewel de kans dat deze belasting in ons land wordt ingevoerd toeneemt, weet niemand wanneer dit zou gebeuren, noch wat de voorwaarden en de toepassingspercentages zouden zijn. Wat is dan het juiste moment om zijn bedrijf te verkopen? Moet men wachten met de verkoop van zijn bedrijf, of moet men juist zo snel mogelijk handelen? De hierboven genoemde macro-economische en fiscale overwegingen, die zeker niet te verwaarlozen zijn, lijken mij echter van ondergeschikt belang in vergelijking met wat er werkelijk op het spel staat. De timing van het bedrijf en zijn aandeelhouders moet namelijk voorrang krijgen boven de heersende omstandigheden. Hoeveel kleine KMO’s zijn er niet ten onder gegaan toen de bedrijfsleider door een gezondheidsprobleem uitviel? Hoeveel bedrijfsleiders hebben niet te lang gewacht met verkopen, waardoor ze uiteindelijk de gijzelaar van hun bedrijf werden? Men moet op tijd afscheid kunnen nemen.
En hoewel deze boodschap op grote schaal wordt verspreid, moeten we vaststellen dat de meeste leiders van familiebedrijven hun opvolging onvoldoende hebben geregeld. Omdat ze met hun neus op het stuur zitten, vergeten ze soms het essentiële. Toch moet een overdracht ruim van tevoren worden voorbereid. De taken van de overdrager moeten worden gedelegeerd, zodat hij zichzelf ‘overbodig’ kan maken. De juridische structuur moet worden aangepast (bijv.: afstoting van onroerend goed dat geen verband houdt met de bedrijfsactiviteit). Als de resultaten al zijn belast, kan het verstandig zijn om de „bruid op te tutten”, dat wil zeggen de werkelijke winstgevendheid in de officiële cijfers naar voren te brengen.
Kortom, het is beter om de overdracht meerdere jaren van tevoren te plannen, zodat deze onder optimale omstandigheden kan plaatsvinden. De ondernemer die tijdig besluit zijn lot in eigen handen te nemen, heeft veel meer kans om het bedrijf goed te verkopen. Door het overdrachtsproces goed in de hand te houden, zal hij ongetwijfeld meerdere gegadigden kunnen aantrekken. Deze concurrentie zorgt niet alleen voor een betere prijs, maar stelt ook de potentiële kopers gerust, die denken dat dit bedrijf wel interessant moet zijn aangezien anderen er ook interesse in tonen. De manier waarop het verkoopproces is georganiseerd, geeft een indicatie van de kwaliteit van het management van het bedrijf zelf. Al deze elementen, die volledig onder controle staan van de bedrijfsleider, zijn vaak veel relevanter dan de heersende economische context, die op zijn beurt volkomen onvoorspelbaar blijft. In plaats van naar de lucht te turen om te zien wat voor weer het zal worden – wat zeer onzeker blijft – is het dus beter om het heft in eigen handen te nemen.
Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in La Libre Économique door Tanguy della Faille, vennoot bij Fondaris, op 5 oktober 2023. Versie gepubliceerd/bijgewerkt op de website van Fondaris met toestemming van de auteur.
