Het businessplan bestaat uit twee delen: het kwantitatieve deel, oftewel het financiële plan, en het kwalitatieve deel, oftewel de projectbeschrijving.
Het financiële deel is opgebouwd als de jaarrekening van het bedrijf: balans, resultatenrekening en kasstroomoverzicht. Uitgaande van de historische situatie houdt het plan rekening met bepaalde aannames: omzetgroei, ontwikkeling van de marge en andere kosten, omvang van toekomstige investeringen (capex), enzovoort. Zo worden de toekomstige jaarrekeningen opgesteld, waardoor een nettoresultaat en nauwkeurige ratio’s kunnen worden bepaald. Het is nuttig om inzicht te krijgen in de speelruimte en de break-evenpunt van het project te berekenen, dat wil zeggen het punt vanaf waar men winst begint te maken.
De keuze van de aannames blijkt dus cruciaal te zijn.
Professionals stellen vaak meerdere versies van het financieel plan op: een optimistische versie (best case), een pessimistische versie (worst case) en soms zelfs een tussenvariant (medium case). De aannames van het management worden grondig onder de loep genomen en vaak in twijfel getrokken. Het is daarom belangrijk om deze aannames stevig te onderbouwen.
Het kwalitatieve gedeelte bevat een beschrijving van het bedrijf: de geschiedenis, de oprichters, de bedrijfsactiviteit, de productiemiddelen, het personeel, de interne organisatie, de aangeboden producten of diensten, de markt, de concurrentieomgeving, de klanten en de leveranciers. Deze informatie moet de cijfers in het financiële gedeelte onderbouwen. Het gaat erom het financiële plan zo geloofwaardig mogelijk te maken met nauwkeurige argumenten. Ook de kwaliteit van de presentatie is belangrijk. Het doel is immers niet alleen om de lezer te informeren, maar ook om hem te overtuigen.
Het businessplan draagt ook bij aan een verrijking van de discussie over de waardebepaling. De meeste waarderingsmethoden zijn namelijk gebaseerd op de geschiedenis van het bedrijf, wat neerkomt op autorijden met alleen de achteruitkijkspiegel. De ‘Discounted Cash Flows’-methode, of DCF, is daarentegen toekomstgericht door toekomstige kasstromen te verdisconteren.
In sommige gevallen kan het businessplan tot excessen leiden. Wanneer er kapitaal in overvloed is, analisten weinig kritisch zijn en de aannames onrealistisch zijn, ontstaat er een explosieve mix. Deze situatie leidde met name tot de internetzeepbel van de jaren 2000, toen talrijke start-ups aanzienlijke financieringen kregen op basis van indrukwekkende maar onrealistische businessplannen. Een ander valkuil is dat er te veel tijd wordt besteed aan het opstellen van het businessplan, ten koste van het beheer van het bedrijf. Men mag niet vergeten dat zaken niet achter een Excel-tabel worden gedaan, maar in de praktijk!
In sommige gevallen kan het nuttig zijn om hulp in te schakelen van een professional. Maar deze keuze ontslaat de ondernemer er niet van om zelf bij dit werk betrokken te zijn; anders dreigt het plan los te staan van de realiteit. Wie op zoek is naar specifieke informatie om een businessplan op te stellen, kan op internet gratis sjablonen vinden, zowel voor het kwantitatieve als het kwalitatieve gedeelte.
Het businessplan is een onmisbaar hulpmiddel om een weloverwogen beslissing te nemen over elk bedrijfsproject. Het maakt het mogelijk om strategische en operationele keuzes in cijfers om te zetten. Hoe geloofwaardiger de aannames zijn, hoe beter de verschillende gesprekspartners kunnen worden overtuigd.
Illustratie: Clou
