Toch heeft de wetgever voorzien in een specifieke bescherming voor de overdracht van ondernemingen. De collectieve arbeidsovereenkomst nr. 32 bis van 7 juni 1985 voorziet in het behoud van de rechten van de werknemers wanneer de onderneming geheel of gedeeltelijk wordt overgedragen. Deze bescherming geldt zowel voor de overdracht van aandelen als voor de overdracht van een handelszaak. In het laatste geval ontvangen de werknemers een bijlage bij hun arbeidsovereenkomst, waarin de verandering van werkgever en het behoud van hun loon, anciënniteit en andere sociale rechten worden bevestigd.
De verandering van werkgever op zich is dus geen reden voor ontslag. Niemand mag worden ontslagen onder het voorwendsel dat dit de overdracht van het bedrijf zou vergemakkelijken. Dit ontslagverbod geldt zowel voor degene die het bedrijf overdraagt als voor de overnemer.
De CAO 32 bis voorziet ook in een informatie- en raadplegingsplicht. Voor de betrokken ondernemingen moet de werkgever de ondernemingsraad vooraf informeren over de oorzaken en de economische, financiële en technische gevolgen van de overdracht. Bovendien moet hij de ondernemingsraad raadplegen over de te nemen maatregelen om ontslagen te voorkomen (sociale maatregelen, snelle heraanwerving).
Maar uiteraard blijft het mogelijk om iemand te ontslaan wegens ernstige redenen of om economische, technische of organisatorische redenen. In geval van een geschil is het aan de werkgever om voor de rechtbank aan te tonen dat het ontslag geen verband hield met de overdracht. Een bedrijfsleider die deze bepalingen niet naleeft, kan niet alleen worden onderworpen aan administratieve boetes, maar ook aan strafrechtelijke sancties.
Naast deze juridische bescherming is er de realiteit. En de realiteit van familiale KMO’s is heel anders dan die welke aan het begin van dit artikel werd beschreven. De bedrijfsleider van een KMO streeft uiteraard naar de winstgevendheid van zijn onderneming op lange termijn. Maar hij zal op korte termijn geen radicale maatregelen nemen om zijn financiële kengetallen te verbeteren. Integendeel, hij zal vaak sterke persoonlijke banden met zijn team hebben opgebouwd. En hij is zich ervan bewust dat het succes niet alleen van hem afhangt. De meeste overdrachten van familiebedrijven verlopen dan ook in alle rust en met behoud van continuïteit. De overnemer heeft de sleutelfiguren nodig om de continuïteit van het bedrijf te waarborgen. En in een KMO is iedereen belangrijk! We zijn dus ver verwijderd van het cliché dat in de inleiding werd genoemd.
Illustratie: Clou
